KARARLAR
Borçlu Adına Düzenlenen ve Tedavülü Mümkün Olan Çek Bedellerinin Haczinin Mümkün Olmadığı

ÖZET: İcra takip borçlusunun alacaklı olduğu çeklerin muhatap bankaya ibrazı halinde çek bedellerinin çek alacaklısı borçluya ödenmemesi ve çek bedellerine bloke konularak takip dosyasına gönderilmesi yönünde icra müdürlüğünce işlem yapılamaz. İcra takip borçlusunun alacaklı durumda bulunduğu kambiyo senetlerinin İİK. 88. madde gereğince haczi mümkün ise de, borçlunun  üçüncü kişiden alacağına dair olarak borçlu adına düzenlenen ve tedavülü mümkün olan çek bedellerinin haczi mümkün değildir. Borçlunun, alacaklı olduğu çeklerin muhatap bankaya ibrazı halinde çek bedellerinin çek alacaklısı borçluya ödenmemesi ve çek bedellerine bloke konularak takip dosyasına gönderilmesine dair icra müdürlüğü işleminin, çeke dair ödeme yasağı koyma yetkisi ancak mahkemeye ait olduğundan ve alacaklının talebi üzerine icra müdürünün bu yönde bir karar vermesi mümkün olmadığından iptali gerekir. Borçlunun elinde bulunan kambiyo senetlerinin haczi ancak senedin fiilen ele geçirilmesi ile mümkün olup, senet borçlusuna haciz ihbarnamesi gönderilmek suretiyle senede bağlanan alacağın haczi mümkün değildir. Senedi elinde bulunduran üçüncü kişi açısından başkasına devir imkanı bulunmayan kambiyo senetlerinin ise İİK. 89. maddesinde belirtilen prosedürle haczi mümkündür, zira böyle bir durumda kambiyo senedi "borçlunun üçüncü bir kişi nezdindeki menkul malı" niteliği taşımaktadır.

 

T.C.

YARGITAY

12. HUKUK DAİRESİ

E. 2016/9569

K. 2017/1238

T. 6.2.2017

 

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

 

KARAR : Şikayetçi üçüncü kişi ... davalı alacaklı ... Ltd. Şti. tarafından dava dışı borçlular hakkında yapılan çeke dayalı kambiyo takibi sebebiyle kendisine haciz ihbarnamesi gönderilen üçüncü kişi ...Ltd. Şti.'nin, takip borçlusu ...Ltd. Şti.'nin alacağına dair ileri tarihli iki çek verildiğine dair cevabı üzerine takip alacaklısının iş bu çeklerin takip borçlusu tarafından şikayetçi muhatap bankaya ibrazı halinde çek bedellerinin çek alacaklısı borçluya ödenmemesi ve çek bedellerine bloke konularak takip dosyasına gönderilmesine dair memur işleminin iptalinin talep edildiği anlaşılmıştır.

 

Türk Ticaret Kanunu'nun 645. maddesine göre, kıymetli evrak öyle senetlerdir ki, bunlarda mündemiç olan hak senetten ayrı olarak dermeyan edilemediği gibi, başkalarına da devredilemez.

 

Kambiyo senetlerinin haczi İcra ve İflas Kanununun "mahcuz menkullere dair muhafaza tedbirleri" başlıklı 88. maddesinde düzenlenmiş olup, takip borçlusunun alacaklı durumda bulunduğu kambiyo senetlerinin İİK. 88. madde gereğince haczi mümkün bulunmaktadır. Ancak ilgili maddede cirosu kabil senetler bakımından fiili haciz zorunluluğu getirilmiş bulunmaktadır. Senetlerin muhafaza altına alınması haczin geçerlilik koşuludur. Bu sebeple borçlunun elinde bulunan kambiyo senetlerinin haczi ancak senedin fiilen ele geçirilmesi ile mümkün olup, senet borçlusuna haciz ihbarnamesi gönderilmek suretiyle senede bağlanan alacağın haczi mümkün değildir. Buna karşılık, senedi elinde bulunduran üçüncü kişi açısından başkasına devir imkanı bulunmayan kambiyo senetlerinin ise İİK. 89. maddesinde belirtilen prosedürle haczi mümkündür, zira böyle bir durumda kambiyo senedi "borçlunun üçüncü bir kişi nezdindeki menkul malı" niteliği taşımaktadır.

 

Öte yandan, icra dairelerinin yetki ve yükümlülükleri İİK. 8-11. maddeleri ile İİK Yönetmeliğinde belirtilmiştir. İcra müdürlüğünün şikayete konu kararında bloke konularak takip borçlusuna ödenmemesi istenen çeklere dair mahkemece verilmiş bir ödeme yasağı kararının bulunmadığı görülmekle birlikte, şikayetçi bankaya 14.10.2015 tarihinde tebliğ edilen müzekkerenin içeriği itibariyle ödeme yasağı olduğu anlaşılmıştır.

 

Çeke dair ödeme yasağı koyma yetkisi ancak mahkemeye ait olup, alacaklının talebi üzerine icra müdürünün bu yönde bir karar vermesi mümkün değildir.

 

O halde, yukarda açıklanan sebeplerle takip borçlusu ...Ltd. Şti.'nin üçüncü kişi ..Ltd. Şti.'den alacağına dair olarak borçlu adına düzenlenen ve tedavülü mümkün olan çek bedellerinin haczi mümkün olmadığından şikayetin kabulüyle memur işleminin iptaline karar verilmesi gerekirken, şikayetçinin takip dosyasında taraf olmadığı ve işlemde hukuki yararının bulunmadığı gerekçeleri ile şikayetin reddi yönünde hüküm tesisi isabetsizdir.

 

SONUÇ : Şikayetçinin temyiz itirazlarının kabulüyle mahkeme kararının yukarda yazılı sebeplerle İİK'nun 366 ve HUMK'nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istenmesi halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 06.02.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Bu metin toplam 108 defa görüntülenmiştir